ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΧΟΛΑΡΓΟΥ: Οδός Εικοστής Πέμπτης (25ης) Μαρτίου 1821

Με όνομα βαρύ… ως Ιστορία, η οδός 25ης Μαρτίου στην καρδιά της πόλης ενώνει το Χολαργό με του Παπάγου, φιλοξενώντας τις μαθητικές παρελάσεις Μαρτίου και Οκτωβρίου αλλά και σημαντικό μέρος της τοπικής αγοράς.

Εκκινώντας ουσιαστικά από το Ηρώο και πάνω, η διπλής κατεύθυνσης οδός 25ης Μαρτίου, ως φυσική συνέχεια της Περικλέους, περνά ανάμεσα από τα πάρκα «Κωνσταντίνος Καραμανλής» (Παιδική Χαρά) και «Ανδρέας Παπανδρέου» (Δημοτικό Καφέ), για να συνεχίσει με δεξιά κλίση, από τη διασταύρωση με την Υμηττού και έπειτα, προς… Παπάγου μεριά.

Πρόκειται για κομβικό δρόμο που ξεκάθαρα χρήζει ανάπλασης, στο πλαίσιο εφαρμογής στην πράξη της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, παρ’ ότι πρόσφατα ασφαλτοστρώθηκε σχεδόν στο σύνολό του, αφού υστερεί και σε πεζοδιαδρόμους, με εξαίρεση το τμήμα μεταξύ Περικλέους και Καραϊσκάκη, αλλά και από κυκλοφοριακής άποψης, με το ίδιο τμήμα να αποτελεί καθημερινό… εφιάλτη για τους οδηγούς σε ώρες αιχμής και… λαϊκής.

Πάγιο αίτημα, παράλληλα, αποτελεί και η τοποθέτηση φωτεινού σηματοδότη στην περιβόητη διασταύρωση με την Υμηττού, όπου ουκ ολίγα ατυχήματα συμβαίνουν ανά διαστήματα, σε αντίθεση με τη διασταύρωση με την οδό Σαρανταπόρου, όπου τα φανάρια ήρθαν επί Νικολάου να θεραπεύσουν μια και καλή το πραγματικό χάος που επικρατούσε στο σημείο μέχρι πριν από την τοποθέτησή τους.

Στην 25ης Μαρτίου διεξάγεται κάθε Μάρτιο και Οκτώβριο το μεγαλύτερο μέρος της μαθητικής παρέλασης, ενώ και αυτή αποτελεί κομμάτι της συγκέντρωσης των τριών επιταφίων των ενοριών της πόλης τη Μεγάλη Παρασκευή. Μάλιστα, την 25ης Μαρτίου διασχίζει απ’ άκρη σ’ άκρη ο επιτάφιος της ενορίας του Τιμίου Σταυρού κατά τη διαδρομή της επιστροφής στο Ναό.

Κάθε λογής καταστήματα εδρεύουν στην ήπια, ωστόσο, αγορά της οδού, με πιο ζωντανό πάντως σημείο της εκείνο μεταξύ Ξανθίππου και Αναστάσεως. Ενώ, από την Αναστάσεως και έπειτα, η 25ης Μαρτίου συνεχίζει αναμενόμενα εντός της κηπούπολης ως Στρατάρχου Αλέξανδρου Παπάγου.

25η Μαρτίου 1821: Η ημερομηνία αυτή καθιερώθηκε ως η χρονολογία έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και της αναγέννησης του Ελληνικού Έθνους (δύο αντίστοιχα χρησιμοποιούμενες λέξεις είναι ο Αγώνας και η Παλιγγενεσία).

Στην πραγματικότητα η Επανάσταση άρχισε νωρίτερα, στη μεν Μολδοβλαχία με τις διάφορες επαναστατικές ενέργειες του Αλέξανδρου Υψηλάντη τον Φεβρουάριο του 1821, στη δε κυρίως Ελλάδα με διάφορα επαναστατικά γεγονότα σε διάφορες περιοχές της Πελοποννήσου (ύψωση του λαβάρου στην Αγία Λαύρα από τον επίσκοπο Παλαιών Πατρών Γερμανό στις 13 Μαρτίου, κατάληψη της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου), με αποκορύφωμα τη διακήρυξη του Παλαιών Πατρών Γερμανού και των Α. Λόντου και Α. Ζαΐμη στις 23 Μαρτίου, την προκήρυξη του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στο εξωτερικό (στις 25 Μαρτίου) με αναγγελία της κήρυξης επανάστασης και το σχηματισμό προσωρινής κυβέρνησης στην Καλαμάτα στις 28 Μαρτίου.

Η 25η Μαρτίου, λόγω και της συμπτώσεώς της με την εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, καθιερώθηκε με Βασιλικό Διάταγμα του Όθωνος ως (συμβατική) ημέρα έναρξης της Επανάστασης και ορίστηκε ως Εθνική Εορτή.

Ο πρώτος εορτασμός της Εθνικής Εορτής έγινε το 1838 στο Ναό της Αγίας Ειρήνης, που ήταν τότε Μητρόπολη των Αθηνών. Το βράδυ της ίδιας ημέρας άναψε φωτεινός σταυρός στο Λυκαβηττό με τις λέξεις «Εν τούτω Νίκα».

Σημ.: Πρέπει να τονιστεί ότι υπάρχει μία ρευστότητα ως προς τις ημερομηνίες των πρώτων γεγονότων της Επανάστασης, με αντίστοιχες, πολλές φορές αλληλοσυγκρουόμενες, εκδοχές.

⇒ Με πληροφορίες από: «Οδωνυμικά του Χολαργού» (2004, Εκδ. πρ. Δήμου Χολαργού)