Η οδός Κανάρη στον Άνω Χολαργό αποτελεί μία από τις έντεκα οδούς της πόλης με ονομασία αφιερωμένη στην Ελληνική Επανάσταση, αποτελώντας την έξοδο της πλατείας Παπαφλέσσα στις οδούς Ναυαρίνου και Υμηττού.
Η μήκους μόλις 175 μέτρων οδός Κανάρη διασταυρώνεται στο μέσον της με τις οδούς Μελά Β. και Κωνσταντινουπόλεως, στο σημείο ακριβώς όπου ολοκληρώνεται η μία (Μελά) και ξεκινά η άλλη (Κωνσταντινουπόλεως).
Κοιτώντας την περιοχή των οδών Κανάρη, Χρυσοστόμου Σμύρνης, Θεσσαλονίκης από ψηλά, θα δει κάποιος ένα καλοσχεδιασμένο… διαπασών, με την Κανάρη να αποτελεί στην ουσία τη λαβή του ιδιότυπου αυτού οδικού αντηχείου.
Να σημειωθεί πως στην κατάληξή της και τη συμβολή με τις οδούς Ναυαρίνου και Υμηττού, η Κανάρη αποτελεί το δεύτερο κατά σειρά δρόμο προτεραιότητας, με πρώτη την Υμηττού και τρίτη τη Ναυαρίνου.
Κωνσταντίνος Κανάρης (Ψαρά, 1793 – Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 1877): Θρυλική φυσιογνωμία του Αγώνα του 1821, πυρπολητής και μετά ναύαρχος, υπουργός και πρωθυπουργός της Ελλάδας, από τα Ψαρά.
Ήταν γιος του δημογέροντα Μικέ (Μιχαήλ) Κανάριου. Έμεινε ορφανός από μικρός και εργάστηκε στο πλοίο του θείου του, Δ. Βουρέκα, ως ναυτόπαις. Η δράση του άρχισε στη Λευκάδα όπου μετέφερε Σουλιώτες για να σωθούν από τον Αλή Πασά. Κατά τη διάρκεια του Αγώνα υπηρέτησε και διακρίθηκε ως πυρπολητής στα πλοία των Μιαούλη, Ανδρούτσου και Αποστόλη.
Στα εξαιρετικά κατορθώματά του περιλαμβάνονται:
- Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο κατά την εορτή του μπαϊραμιού (6-7 Ιουνίου 1822), κατά την οποία σκοτώθηκε ο ναύαρχος Καρά Αλής και 2000 άνδρες.
- Η πυρπόληση της τουρκικής αντιναυαρχίδας ανάμεσα στην Τένεδο και την Τρωάδα (28-29 Οκτωβρίου 1822, νεκροί έπεσαν ο νέος ναύαρχος Κακλαμάν Μεχμέτ και 800 άνδρες).
- Η πυρπόληση τουρκικής φρεγάτας κοντά στη Σάμο (Αύγουστος 1824), ως εκδίκηση για την καταστροφή των Ψαρών και της Χίου, με νεκρούς 600 άνδρες.
- Η πυρπόληση τουρκικής κορβέτας στη Μυτιλήνη (λίγο αργότερα).
- Η προσπάθεια πυρπολήσεως του Αιγυπτιακού στόλου μέσα στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας (Ιούλιος 1825), που όμως απέτυχε εξ αιτίας της τέλειας άπνοιας.
Το 1826 ορίστηκε πρώτος κυβερνήτης του πολεμικού πλοίου «Ελλάς». Ήταν αντιπρόσωπος των Ψαρών στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας (1827) και μετά φρούραρχος Μονεμβασίας (1828). Το 1831 διατάχθηκε από τον Καποδίστρια να καταστείλει τα κινήματα στη Μάνη και τον Πόρο.
Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια αποσύρθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου. Επί Όθωνα ανακλήθηκε και έγινε ναύαρχος, γερουσιαστής, υπουργός και πρωθυπουργός (1848) και μετά πάλι υπουργός.
Συνετέλεσε στην εκθρόνιση του Όθωνα, αργότερα όμως το μετάνιωσε (λέγεται ότι όταν διάβασε την προσωπική αλληλογραφία του Όθωνα με τον πατέρα του Λουδοβίκο, είπε: «Βγάλαμε τα μάτια μας με τα ίδια μας τα δάχτυλα»).
Το 1862 ήταν μέλος της τριανδρίας Δ. Βούλγαρη – Κ. Κανάρη – Μπενιζέλου Ρούφου και το 1863, ως αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρόσφερε το στέμμα στον κατόπιν Γεώργιο Α’, δευτερότοκο γιο του βασιλιά της Δανίας, Χριστιανού. Επί Γεωργίου έγινε υπουργός και πρωθυπουργός (1864) και αργότερα αποσύρθηκε στο σπίτι του στην Κυψέλη (οδός Κυψέλης 56).
Μετά το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877 τον ανακάλεσαν για να σχηματίσει Οικουμενική Κυβέρνηση (1877). Τον ίδιο χρόνο ο «ναύαρχος», όπως τον αποκαλούσαν, πέθανε. Ο τάφος του είναι στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, κοντά στην Εκκλησία του Αγίου Λαζάρου, ενώ η καρδιά του φυλάγεται στο Ιστορικό και Εθνικό Μουσείο της Αθήνας (Παλαιά Βουλή).
Για τον Κανάρη έγραψαν πολλοί Έλληνες και ξένοι ιστορικοί, πεζογράφοι, ποιητές, δημοσιογράφοι κ.ά. (Βύρων, Β. Ουγκώ, Βερανζέρος, Λαμαρτίνος κ.ά.). Μαρμάρινη προτομή του, έργο του γλύπτη Μιχ. Τόμπρου, βρίσκεται στο Πάρκο του Πεδίου του Άρεως, όπως επίσης και στην πλατεία Κανάρη της Κυψέλης, έργο του Λαζ. Φυτάλη.
⇒ Με πληροφορίες από: «Οδωνυμικά του Χολαργού» (2004, Εκδ. πρ. Δήμου Χολαργού)