Το «Μένουμε Χολαργό» εξασφάλισε και δημοσιεύει την αναλυτική εισηγητική έκθεση της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Παπάγου-Χολαργού, η οποία συντάχθηκε στο πλαίσιο της επικείμενης βιοκλιματικής ανάπλασης του παράδρομου της λεωφόρου Μεσογείων σε ζώνη ανοικτού κέντρου εμπορίου (open mall).
Ως περιοχή μελέτης προσδιορίζεται το οδικό τμήμα του παράδρομου της λεωφόρου Μεσογείων από την οδό Κύπρου μέχρι την οδό Αριστοτέλους, συνολικού μήκους 2 περίπου χιλιομέτρων.
Υφιστάμενη κατάσταση
Ο παράδρομος της Μεσογείων αποτελεί σημαντική οδική υποδομή και αναπόσπαστο τμήμα της λεωφόρου. Εξυπηρετεί τη σύνδεση των παρόδιων χρήσεων με τη Μεσογείων, παρέχοντας τη δυνατότητα στάσης και στάθμευσης οχημάτων καθώς και την πρόσβαση στους ιδιωτικούς και δημόσιας χρήσης χώρους στάθμευσης χωρίς την επιβάρυνση της κυκλοφορίας επί της λεωφόρου και της αποκλειστικής λωρίδας λεωφορείων (ΑΛΛ).

Χαρακτηριστικό στοιχείο της θετικής λειτουργίας του παράδρομου είναι ότι σε τμήματα όπου δεν υφίσταται παράδρομος παρατηρείται συχνή στάση οχημάτων επί της ΑΛΛ και κυρίως επί του πεζοδρομίου, προκειμένου να υπάρχει πρόσβαση στις παρόδιες χρήσεις.
Αρνητικό στοιχείο της λειτουργίας του παράδρομου είναι ότι συμβάλλει στις κύριες σηματοδοτούμενες διασταυρώσεις της Μεσογείων, δημιουργώντας πρόσθετα σημεία εμπλοκής με τα λοιπά κύρια κυκλοφοριακά ρεύματα. Επίσης, η απουσία αποτελεσματικού διαχωρισμού μεταξύ χώρων διέλευσης/στάθμευσης οχημάτων και κίνησης πεζών αλλά και η ανεπαρκής αστυνόμευση των διατάξεων του ΚΟΚ καθιστά τον παράδρομο έναν άναρχο χώρο στάθμευσης οχημάτων που δυσχεραίνει την κυκλοφορία των πεζών.

Από την έρευνα εναλλαγής στάθμευσης κατά μήκος του παράδρομου, ο αριθμός θέσεων στάθμευσης που παρατηρήθηκαν στον παράδρομο παρουσιάζεται στο ακόλουθο διάγραμμα, στο οποίο φαίνεται ότι οι περισσότερες θέσεις είναι παράνομες, ενώ παράλληλα το ποσοστό των ιδιωτικών θέσεων δημόσιας χρήσης είναι αντίστοιχο με τις νόμιμες παρά την οδό θέσεις. Επίσης, σε όλη τη διάρκεια της ημέρας παρουσιάζεται σημαντικό ποσοστό διπλοσταθμευμένων οχημάτων ή σταθμευμένων σε εισόδους χώρων στάθμευσης.
Εικόνα 1: Κατανομή θέσεων στάθμευσης στον παράδρομο της Λεωφόρου Μεσογείων
Τα ωριαία χαρακτηριστικά στάθμευσης παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα, όπως και στο διάγραμμα της συσσώρευσης στάθμευσης σε σχέση με την προσφορά ανά ώρα καταγραφής.
Εικόνα 2: Ωριαίο ισοζύγιο προσφοράς – ζήτησης στάθμευσης
Από την ωριαία ανάλυση των χαρακτηριστικών στάθμευσης καταδεικνύεται το πρόβλημα της έλλειψης νόμιμων θέσεων στάθμευσης στην περιοχή. Μεγαλύτερη ζήτηση παρουσιάζεται τις πρωινές ώρες και κυρίως μεταξύ 11:00 – 13:00.
Οι δείκτες των χαρακτηριστικών στάθμευσης είναι:
- Η μέση διάρκεια στάθμευσης είναι 2,96 ώρες.
- Η μέση εναλλαγή στάθμευσης: 0,30 οχήματα/θέση/ώρα.
- Η μέση κατάληψη: 88,6%.

Η μέση διάρκεια στάθμευσης είναι σχετικά μικρή, γεγονός που φανερώνει ότι οι ανάγκες για στάθμευση περιορίζονται σε εμπορικές χρήσεις γης και ψυχαγωγίας. Η υψηλή μέση κατάληψη του 88,6% φανερώνει ότι ο παράδρομος της Μεσογείων είναι μία περιοχή με υψηλή ζήτηση, που οι θέσεις της είναι για το μεγαλύτερο τμήμα του 16ώρου κατειλημμένες.
Το ιστόγραμμα που παρουσιάζεται στην επόμενη εικόνα περιγράφει τη διακύμανση των διαφορετικών χρήσεων στάθμευσης στην περιοχή. Το μεγαλύτερο ποσοστό των χρηστών σταθμεύουν για διάστημα 2-4 ωρών, που ενδεχομένως να αντιστοιχεί σε μετακινήσεις που σχετίζονται με τις εμπορικές χρήσεις ή την ψυχαγωγία, είτε στις τοπικές χρήσεις γης είτε σε άλλες περιοχές μέσω χρήσης του μετρό. Ένα μικρό ποσοστό πραγματοποιεί στάθμευση μικρότερης της μίας ώρας. Επίσης, μικρό σχετικά ποσοστό πραγματοποιεί στάθμευση για περισσότερες από 8 ώρες, που θα αντιστοιχούσε σε χρήστες που σταθμεύουν για να χρησιμοποιήσουν το μετρό για να μεταβούν στην εργασία τους.
Εικόνα 3: Ιστόγραμμα κατανομής μέσης ώρας στάθμευσης ανά θέση
Υφιστάμενες μελέτες
Στο πλαίσιο της Μελέτης για την Προώθηση της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού με τεχνικό σύμβουλο την εταιρεία ΝΑΜΑ, η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Παπάγου-Χολαργού προχώρησε στη διαμόρφωση τριών (3) εναλλακτικών προτάσεων για την ανάπλαση του παράδρομου της λεωφόρου Μεσογείων. Η υπάρχουσα μελέτη είναι αρχικού σταδίου (προκαταρκτική μελέτη) και περιλαμβάνει την πρόταση για ανάπλαση της περιοχής του παράδρομου της Λεωφόρου Μεσογείων λαμβάνοντας υπόψη τη λειτουργική χρησιμότητα του παράδρομου ως δρόμου σύνδεσης μίας βασικής αστικής αρτηρίας του λεκανοπεδίου (και κατά τόπους ταχείας αστικής λεωφόρου) με σημαντικές παρόδιες χρήσεις, π.χ. νοσοκομεία και δημόσιες υπηρεσίες και την αναγκαιότητα διατήρησης της δυνατότητας διέλευσης και στάθμευσης οχημάτων.
Εξετάστηκαν τρία (3) σενάρια με εναλλακτικές λειτουργικές διατάξεις του παράδρομου. Η προτεινόμενη τυπική λειτουργική διάταξη του παράδρομου περιλαμβάνει:
- Δημιουργία ανοιγμάτων στη νησίδα του παράδρομου εκτός των σηματοδοτούμενων διασταυρώσεων (όπου αυτό είναι εφικτό) και αντίστοιχο κλείσιμο των ανοιγμάτων επί των διασταυρώσεων αυτών.
- Περιορισμός των πολυάριθμων ενδιάμεσων ανοιγμάτων της νησίδας του παράδρομου.
- Θεσμοθέτηση περιοχής στάθμευσης και τροφοδοσίας πλάτους 2,5 μέτρων αριστερά του παράδρομου με τη δημιουργία εσοχών στάθμευσης με διαπλάτυνση της νησίδας μεταξύ λεωφόρου και παράδρομου τοπικά στις σηματοδοτούμενες διασταυρώσεις, που θα εξυπηρετεί την ασφαλή αναμονή πεζών στις διαβάσεις πεζών και τη μείωση των αποστάσεων βαδίσματος επί κυκλοφορούμενου οδοστρώματος.
- Διατήρηση 3 μέτρων διαδρόμου κίνησης οχημάτων.
- Διαπλάτυνση πεζοδρομίου κατά 0,5 μέτρο.

Αναμενόμενα οφέλη
Τα αναμενόμενα οφέλη από την ανάπλαση του παράδρομου της λεωφόρου Μεσογείων προσδιορίζονται ως εξής:
- Βελτίωση οδικής ασφάλειας με τη σημαντική μείωση πολλαπλών εμπλεκόμενων κινήσεων στις συμβολές του παράδρομου με τις κάθετες οδούς της λεωφόρου Μεσογείων.
- Μείωση κυκλοφορίας στον παράδρομο λόγω τις αποθάρρυνσης της διαμπερούς κίνησης οχημάτων με σημαντικά οφέλη στην οδική ασφάλεια.
- Βέλτιστη διαχείριση στάθμευσης αυτοκινήτων με τη σαφή οριοθέτηση και τον διαχωρισμό των θέσεων στάθμευσης μακριά από το πεζοδρόμιο και τις προσβάσεις σε ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης.
- Βελτίωση υποδομής για την απρόσκοπτη κίνηση πεζών και αύξηση του ωφέλιμου χώρου πεζών.
- Δυνατότητα δημιουργίας κοινού διαδρόμου κίνησης αυτοκινήτων και ποδηλάτων με τη διαμόρφωση του παράδρομου σε ήπιας κυκλοφορίας δρόμο.
- Αναβάθμιση της περιοχής και του εμπορικού και ψυχαγωγικού χαρακτήρα των παρόδιων χρήσεων.

Ποσοτικά χαρακτηριστικά ανάπλασης
Τα ποσοτικά οφέλη από την προτεινόμενη ανάπλαση είναι:
- Αύξηση των κοινόχρηστων επιφανειών πεζών κατά 3600m2 που αντιστοιχεί σε 68%.
- Δημιουργία ποδηλατόδρομου μήκους 1,8km.
Ένα μέρος από την αύξηση των πεζοδρομίων γίνεται σε βάρος των θέσεων στάθμευσης. Στον πίνακα που ακολουθεί αποτυπώνονται αναλυτικά τα μεγέθη της αύξησης των πεζοδρομίων και της μείωσης θέσεων στάθμευσης.
Με την ανάπλαση προβλέπεται η διατήρηση 137 θέσεων στάθμευσης σε οργανωμένες εσοχές κατά μήκος του παράδρομου, έναντι περίπου 223 νόμιμων θέσεων στην υφιστάμενη κατάσταση.
Σημειώνεται ότι σήμερα παρατηρείται μεγάλος αριθμός παράνομα σταθμευμένων οχημάτων, συχνά πάνω στο πεζοδρόμιο και στις γωνίες διασταυρώσεων.
Πίνακας 1: Ολοκληρωμένες και νέες μελέτες
Απαιτούμενες μελέτες
Οι διαθέσιμες και νέες μελέτες που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου παρουσιάζονται στον επόμενο πίνακα.
Πίνακας 2: Ολοκληρωμένες και νέες μελέτες
Απαιτούμενες εγκρίσεις/αδειοδοτήσεις
Οι κύριες εγκρίσεις που απαιτούνται από εξωτερικούς φορείς κατά την εκπόνηση της μελέτης παρουσιάζονται στον επόμενο πίνακα. Οι αδειοδοτήσεις περιλαμβάνονται στο στάδιο της μελέτης.
Πίνακας 3: Απαιτούμενες εγκρίσεις/αδειοδοτήσεις





