ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΧΟΛΑΡΓΟΥ: Οδός Σαλαμίνος


Αφιερωμένη στην πατρίδα του ομηρικού βασιλιά Αίαντα του Τελαμώνιου και του τραγικού ποιητή Ευριπίδη, εκεί όπου το 480 π.Χ. έλαβε χώρα η ομώνυμη ιστορική Ναυμαχία ανάμεσα στους Έλληνες και την Περσική Αυτοκρατορία, η οδός Σαλαμίνος ξεκινά από τη συμβολή των οδών Υμηττού και 25ης Μαρτίου και καταλήγει στην οδό Αναστάσεως.

Σαλαμίς: Νήσος του Σαρωνικού, πολύ κοντά στις ακτές της Αττικής, που κλείνει τον κόλπο της Ελευσίνας από τα νότια. Πήρε το όνομά της κατά την παράδοση από τη Σαλαμίνα, κόρη του Ασωπού και μητέρα του Κυχρέως, πρώτου μυθικού βασιλιά του νησιού, πιθανόν όμως το όνομα να προέρχεται και από το φοινικικό σαλάμ = ειρήνη.

Άλλες ονομασίες της ήταν Κυχρεία (από τον Κυχρέα), Πιτυούσα (από το πίτυς = πεύκο), Νήσος του Δράκοντος, Πελάνα, Ιαονία, Σκιράς. Είναι περίφημη για τη μεγάλη ναυμαχία ανάμεσα στους Πέρσες και τους Έλληνες, που έγινε εκεί το 480 π.Χ. Έχει κυκλικό περίπου σχήμα, από όπου και η λαϊκή της ονομασία Κούλουρη.

Στους αρχαιότατους χρόνους ήταν ανεξάρτητο κράτος και ως τέτοιο πήρε μέρος στον Τρωικό Πόλεμο με το μυθικό βασιλιά της Αίαντα τον Τελαμώνιον. Από αυτόν πήρε το όνομά της η μεγαλύτερη εορτή της Σαλαμίνος, τα «Αιάντεια». Στους ιστορικούς χρόνους αποτελούσε μέρος του κράτους των Αθηνών.

Εκεί κατέφυγαν οι Αθηναίοι το 480 π.Χ. κατά την επιδρομή του Ξέρξη εναντίον των Αθηνών και εκεί έγινε στις 28 ή 29 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου η αποφασιστική ναυμαχία ανάμεσα στους Πέρσες με αρχηγό τον Ξέρξη και τους Έλληνες με γενικό αρχηγό τον Σπαρτιάτη Ευρυβιάδη, αλλά πραγματικό αρχηγό τον Θεμιστοκλή, ναύαρχο των Αθηναίων, που είχαν διαθέσει και το μεγαλύτερο μέρος του στόλου.

Η ναυμαχία αυτή (που κατά την επικρατέστερη εκδοχή έγινε ανάμεσα στην Ψυττάλεια και την Πειραϊκή ακτή), παρά την τεράστια υπεροχή των Περσών (1200 πλοία έναντι 350 περίπου των Ελλήνων) κατέληξε σε περιφανή νίκη των τελευταίων και σε εσπευσμένη φυγή του Ξέρξη από την Ελλάδα. Οι Πέρσες είχαν πολύ μεγάλες απώλειες. Λέγεται ότι με τα κατάρτια των πλοίων που βυθίστηκαν έγινε η σκεπή του Ωδείου του Περικλέους (πλάι στο Θέατρο του Διονύσου).

Μετά τους κλασσικούς χρόνους το νησί παρήκμασε και μόνο μετά την Επανάσταση του 1821 και την Απελευθέρωση άρχισε πάλι να ανορθώνεται, ιδίως με την εκεί εγκατάσταση του πολεμικού ναυστάθμου το 1881. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η ομώνυμη πόλη και άλλοι οικισμοί της τα Σελίνια, τα Αμπελάκια, τα Παλούκια και το Αιάντειο (Μούλκι). Περιώνυμη είναι η ιστορική μονή της Φανερωμένης στα βορειοανατολικά του νησιού (εορτάζει στις 23 Αυγούστου).

⇒ Με πληροφορίες από: «Οδωνυμικά του Χολαργού» (2004, Εκδ. πρ. Δήμου Χολαργού)