1/1/11-1/1/21: Δέκα (10) χρόνια Δήμος Παπάγου-Χολαργού


Το αφιέρωμα του «Μένουμε Χολαργό» για την πρώτη δεκαετία ζωής του «καλλικρατικού» Δήμου Παπάγου-Χολαργού.

Του Μανώλη Χάλκου
Ιδρυτή & Ιδιοκτήτη του «Μένουμε Χολαργό»
Τακτικού Μέλους ΔΣ ΔΟΚΜΕΠΑ Παπάγου-Χολαργού

Ήταν Μάιος του 2010 όταν, ύστερα από εισήγηση του τότε Υπουργού Εσωτερικών, Γιάννη Ραγκούση, το ελληνικό κοινοβούλιο ψήφιζε το πρόγραμμα «Καλλικράτης» (Ν.3852/2010) στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ο «Καλλικράτης» θεωρείται συνέχεια του «Καποδίστρια» (Ν.2539/1997), υπό την έννοια ότι αμφότεροι εισήχθησαν από κυβέρνηση του ίδιου κόμματος (ΠΑΣΟΚ) και διέπονταν από παρόμοια φιλοσοφία αναγκαστικής συνένωσης των μικρών Δήμων και Κοινοτήτων σε μεγαλύτερους.

Βασικές πτυχές του προγράμματος ήταν η μείωση του αριθμού των Δήμων και των Νομικών τους Προσώπων κατά περίπου 2/3, η αντικατάσταση των 57 Νομαρχιών ως δευτεροβάθμιων ΟΤΑ από τις 13 Περιφέρειες, η σύσταση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, οι αλλαγές στον τρόπο χρηματοδότησης των ΟΤΑ, η αύξηση της θητείας των αυτοδιοικητικών οργάνων από 4 σε 5 έτη (η οποία ωστόσο επανήλθε στα 4 έτη με το πρόγραμμα «Κλεισθένης» του 2018) και η ανακατανομή των αρμοδιοτήτων κάθε βαθμού.

Βασικό κριτήριο του «Καλλικράτη» ήταν να μην υπάρχει Δήμος με πληθυσμό κάτω των 25.000 κατοίκων στα πολεοδομικά συγκροτήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης ή 10.000 για την υπόλοιπη χώρα. Ως εκ τούτου, το όριο αυτό μπορεί να μην επηρέαζε τον τότε Δήμο Χολαργού, επηρέαζε όμως τον γειτονικό Δήμο Παπάγου, ο οποίος αναγκαζόταν πια να τερματίσει την αυτόνομη πορεία που διέγραφε ήδη από τον Ιανουάριο του 1983 και να συνενωθεί με κάποιον όμορο Δήμο.

Αν και στην αρχή υπήρχαν φήμες για συνένωση του Δήμου Παπάγου με το Δήμο Νέου Ψυχικού ή ακόμη και με το Δήμο Ζωγράφου, επικράτησε το λογικότερο σενάριο και η κηπούπολη των στρατηγών επέστρεψε τελικά εκεί από όπου απεκόπη αρχικά το 1965 ως Κοινότητα και εν συνεχεία το 1983 ως Δήμος, δηλαδή στο Δήμο Χολαργού.

Έτσι κι αλλιώς, Παπάγου και Χολαργός αποτελούσαν διαχρονικά μία γειτονιά, η οποία εκτείνεται από τη λεωφόρο Κατεχάκη έως το Νομισματοκοπείο και από τη λεωφόρο Μεσογείων μέχρι τους πρόποδες της πιο κατάφυτης πλαγιάς του Υμηττού.

Οι όποιες διαφορές ανάμεσα στα δύο αυτά προάστια δεν ήταν ικανές να θέσουν «στοπ» στην επανένωση, με τις λιγοστές φωνές ενάντια στο όλο σχέδιο να περιορίζονται στην πλευρά του Παπάγου, η οποία επιθυμούσε σαφώς τη συνέχιση της αυτόνομης πορείας του Δήμου, υποστηρίζοντας πως ο πραγματικός πληθυσμός της περιοχής ήταν μεγαλύτερος των 25.000 κατοίκων, κάτι βέβαια που δεν επαληθεύτηκε ούτε στην απογραφή που πραγματοποιήθηκε έναν χρόνο αργότερα (2011).

Στο θέμα της ονομασίας του νέου «καλλικρατικού» Δήμου και με βάση την ανεπίσημη εκδοχή που επικρατεί, ίσχυσε η αλφαβητική σειρά, με τον μικρότερο Δήμο (Παπάγου) να «καπελώνει» τον μεγαλύτερο (Χολαργού), παρ’ όλο που ο μεγαλύτερος σε έκταση, πληθυσμό και φυσικά ιστορία Χολαργός, από τον οποίο μάλιστα «γεννήθηκε» το 1954 ο Παπάγου, προοριζόταν έτσι κι αλλιώς για έδρα του ενοποιημένου Δήμου.

Κι αν η αλφαβητική σειρά αποτελούσε τον κανόνα στο θέμα των νέων ονομασιών, κανείς δεν θα έμπαινε στη διαδικασία να αμφισβητήσει την όλη διαδικασία. Οι περιπτώσεις ωστόσο πολλών «καλλικρατικών» Δήμων που δεν τηρήθηκε η αλφαβητική σειρά, με τον μεγαλύτερο Δήμο να διατηρείται μάλιστα ως έδρα (βλ. Κερατσινίου-Δραπετσώνας, Μάνδρας-Ειδυλλίας, Νίκαιας-Αγίου Ιωάννη Ρέντη, Ραφήνας-Πικερμίου, Σπάτων-Αρτέμιδος), δημιουργούν μέχρι σήμερα πολλά ερωτηματικά για το πώς μας προέκυψε ο «Δήμος Παπάγου-Χολαργού» αντί για το «Δήμο Χολαργού-Παπάγου».

Με τη συνένωση Παπάγου και Χολαργού οι Δημοτικές Εκλογές της 7ης Νοεμβρίου του 2010 αποκτούσαν αυτομάτως ιστορική και ιδιαιτέρως κομβική σημασία, με τη Δημοτική Αρχή που θα προέκυπτε να έπρεπε να διοικήσει πλέον και τις δύο περιοχές, θέτοντας τις βάσεις για το αύριο ενός διευρυμένου και πολλά υποσχόμενου Δήμου στις βόρειες παρυφές της ελληνικής πρωτεύουσας.

Αντιμέτωποι για την ανάληψη της πρώτης Δημαρχίας στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού τέθηκαν οι τότε δεξιοί Δήμαρχοι Χολαργού (Νικολάου) και Παπάγου (Ξύδης), καθώς και οι υποψήφιοι του ΠΑΣΟΚ (Δεμερτζής) και της Αριστεράς (Πολυκαλά, Πλατανιά, Ζήκας).

Όπως αναμενόταν, πρώτος την α’ Κυριακή αναδείχθηκε ο συνδυασμός «Ενεργοί Δημότες» του Χολαργιώτη Δημάρχου, Δημήτρη Νικολάου, με τον Παπαγιώτη Δήμαρχο, Βασίλη Ξύδη, να προσπερνά για μόλις 160 ψήφους τον Χολαργιώτη Πάνο Δεμερτζή, κερδίζοντας έτσι στο νήμα την είσοδό του στον β’ γύρο της 14ης Νοεμβρίου.

Εκεί όπου, κυρίως οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ, προτίμησαν να επιλέξουν τον γηραιότερο Βασίλη Ξύδη, θεωρώντας από τη μία πως θα επρόκειτο για μεταβατική λύση, αλλά παίρνοντας από την άλλη και… το αίμα τους πίσω για τις δύο διαδοχικές ήττες (2002, 2006) από τον Δημήτρη Νικολάου στον κατά τ’ άλλα επί 20ετία (1982-2002) «ΠΑΣΟΚοκρατούμενο» Χολαργό.

Το αν η επιλογή Ξύδη δικαίωσε τις προσδοκίες θα το κρίνει ο ιστορικός του μέλλοντος, η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων ωστόσο δεν επέλεξε ξανά για τη θέση του Δημάρχου υποψήφιο προερχόμενο από του Παπάγου ούτε στις εκλογές του 2014 ούτε σε εκείνες του 2019, δίνοντας και τις δύο φορές ευρεία νίκη σε δεξιό Χολαργιώτη υποψήφιο, σενάριο που δύσκολα θα αντιστραφεί και στις εκλογικές διαδικασίες των επόμενων χρόνων.

Στον ενοποιημένο Δήμο Παπάγου-Χολαργού δημιουργήθηκαν δύο νέα Νομικά Πρόσωπα που αντικατέστησαν τα ήδη υπάρχοντα των πρώην Δήμων, ο Δημοτικός Οργανισμός Κοινωνικής Μέριμνας & Προσχολικής Αγωγής (ΔΟΚΜΕΠΑ) και ο Δημοτικός Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού & Περιβάλλοντος (ΔΟΠΑΠ), ενώ το Νομικό Πρόσωπο του Αρχείου-Μουσείου Παλαιών Χαρτών & Χαρακτικών Αττικής στου Παπάγου διατηρήθηκε ως είχε λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα του.

Ενοποίηση υπήρξε και στις Σχολικές Επιτροπές (Α’βάθμια & Β’βάθμια), όπως και στην Οικονομική Επιτροπή, την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, την Επιτροπή Διαβούλευσης, το Συμβούλιο Πρόληψης Παραβατικότητας, τη Δημοτική Επιτροπή Παιδείας, καθώς και στην Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας (ΔΑΠΑΧΟ).

Με τον «Καλλικράτη» οι Δήμοι που συνενώθηκαν διατήρησαν ένα τοπικό συμβούλιο με ελάχιστες αρμοδιότητες, το συμβούλιο της λεγόμενης Δημοτικής Κοινότητας. Έτσι, από το 2011 έως το 2014 Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Χολαργού διετέλεσε ο Νίκος Αποστολόπουλος της παράταξης Ξύδη, ενώ από το 2014 μέχρι σήμερα τη θέση κατέχει η Κατερίνα Γκούμα της παράταξης Αποστολόπουλου. Στου Παπάγου, πρώτη Πρόεδρος της ομώνυμης Δημοτικής Κοινότητας διετέλεσε η Χρύσα Παρίση της παράταξης Ξύδη, δεύτερος ο Γρηγόρης Λαζαράκος της παράταξης Αποστολόπουλου και τρίτη η Μαρία Δημάκου του ίδιου συνδυασμού.

Ένας ακόμη θεσμός περιορισμένων αρμοδιοτήτων που εισήχθη με το Νόμο του «Καλλικράτη» ήταν ο Συμπαραστάτης του Δημότη & της Επιχείρησης. Από τη θέση αυτή πέρασαν κατά σειρά ο Επίτιμος Δήμαρχος Χολαργού, Χαράλαμπος Σκούρτης, κατά τη διάρκεια της θητείας του Βασίλη Ξύδη και ο πρώην Κοινοτικός Σύμβουλος Παπάγου και κομματικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, κατά τη διάρκεια της θητείας του Ηλία Αποστολόπουλου.

Στην αυγή της δεύτερης δεκαετίας του, ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού εισέρχεται σαφώς με πολλά όνειρα και επιδιώξεις, με βασικότερο μέλημα τη διευκόλυνση της καθημερινότητας των δημοτών και κατοίκων του. Η δημιουργία υπόγειων θέσεων στάθμευσης, η προσβασιμότητα των πεζοδρομίων, η σωστή διαχείριση του πρασίνου, η βελτίωση στον τομέα της καθαριότητας, η ορθολογικότερη λειτουργία της Δημοτικής Αστυνομίας, τα αντιπλημμυρικά έργα, το κολυμβητήριο στο λόφο Τσακού, η ανάπλαση του παράδρομου της λεωφόρου Μεσογείων, το ΚΑΠΗ του Παπάγου και η ανακατασκευή του γηπέδου ποδοσφαίρου της λεωφόρου Κύπρου είναι μόνο μερικά από τα έργα που όλοι περιμένουν να δουν για να γίνει στην πράξη και όχι στα λόγια (ή τις… φωτογραφίες) η ζωή τους καλύτερη.

Με επόμενη… στιγμή της αλήθειας, σε δύο (και κάτι) χρόνια από σήμερα, όταν οι εγγεγραμμένοι δημότες Παπάγου-Χολαργού θα κληθούν για τέταρτη φορά στην κάλπη, προκειμένου να κρίνουν οι ίδιοι την πορεία που επιθυμούν να ακολουθήσει η αγαπημένη τους πόλη στο μεγαλύτερο μέρος της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα.