ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΧΟΛΑΡΓΟΥ: Οδός Χίου


Ως συνέχεια της οδού Δημητρακοπούλου του γειτονικού Δήμου Αγίας Παρασκευής αλλά και ως πρόδρομος της Βουτσινά, η οδός Χίου εκτείνεται μεταξύ των οδών Αρκαδίου και Μιλτιάδου, αποτελώντας έναν από τους είκοσι δρόμους της πόλης με ονομασία νησιωτικής προέλευσης.

Χίος: Ένα από τα μεγάλα νησιά του Αιγαίου Πελάγους, κοντά στην παραλία της Μικράς Ασίας, απέναντι από τη χερσόνησο της Ερυθραίας. Μαζί με τα Ψαρά, τα Αντίψαρα, τις Οινούσες και μερικά ακατοίκητα νησάκια αποτελεί το νομό Χίου με πρωτεύουσα τη Χίο.

Παράγει λάδι, κρασί, σιτηρά, όσπρια. Από τα κυριότερα προϊόντα του νησιού είναι η μαστίχα που βγαίνει από δέντρα που βρίσκονται στη νότια περιοχή του, στα «Μαστιχοχώρια» ή τα «Μαστιχόχωρα», από τα οποία ονομαστό είναι το Πυργί. Και οι Τούρκοι άλλωστε ονομάζουν το νησί Σακίζ-Αντασί, που σημαίνει «νησί της μαστίχας».

Ονομαστά είναι και τα γλυκά (κουταλιού) της Χίου, ενώ ιδιαίτερη θέση στην οικονομία του νησιού και του νομού γενικότερα, έχουν η ναυτιλία και ο τουρισμός (μερικές από τις μεγαλύτερες εφοπλιστικές οικογένειες της Ελλάδας κατάγονται από τη Χίο και τα γύρω νησιά).

Κατά την αρχαιότητα λεγόταν επίσης Μάκρις, Οφιούσα, Πιτυούσα, Αιθάλη. Την ονομασία της η Χίος πήρε είτε από τη νύμφη Χιόνη, κόρη του Οινοπίωνος, οικιστού του νησιού, είτε από το πολύ χιόνι που έπεσε όταν γεννήθηκαν εκεί παιδιά του Ποσειδώνα και μιας Νύμφης.

Παλαιότεροι κάτοικοί της ήταν οι Πελασγοί, Λέλεγες και Κάρες, Άβαντες, Παίονες κ.ά. Γύρω στο 1100 π.Χ. κατοικήθηκε από Ίωνες και η Χίος έφθασε σε μεγάλη ακμή ιδίως κατά τον 6ο αι. π.Χ., που θεωρείται ο «χρυσούς αιών» της. Οι φράσεις «Χία ζωή», «Χίαι τράπεζαι» κ.ά. φανερώνουν το μεγάλο πλούτο των κατοίκων της.

Ο πολεμικός της στόλος ήταν κατά την εποχή αυτή ένας από τους μεγαλύτερους και ισχυρότερους της αρχαίας Ελλάδας. Πήρε μέρος στην Ιωνική Επανάσταση και το 494 π.Χ., μετά τη ναυμαχία της Λάδης, καταλήφθηκε από τους Πέρσες. Μετά τους Περσικούς Πολέμους έγινε διαδοχικά σύμμαχος των Αθηναίων, των Λακεδαιμονίων (404) και του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Περιήλθε κατόπιν στους Ρωμαίους και Βυζαντινούς. Κατά το μεσαίωνα δέχτηκε επιδρομές και λεηλασίες από τους Άραβες. Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204) παραχωρήθηκε στη Βενετία και μετά περιήλθε και πάλι στους Βυζαντινούς και κατόπιν στους Γενουάτες (από το 1346), Φράγκους ηγεμόνες διαφόρων οίκων και τέλος, το 1566, στους Τούρκους, που παραχώρησαν ορισμένα προνόμια στους κατοίκους.

Κατά την Τουρκοκρατία γνώρισε πάλι μεγάλη ακμή. Πήρε μέρος στην Επανάσταση του 1821, αλλά το 1822 έπαθε μεγάλη καταστροφή (από τους 100.000 κατοίκους της σώθηκαν μόνο 15.000). Τον ίδιο χρόνο, στις 6-7 Ιουλίου, ο Κωνσταντίνος Κανάρης πυρπόλησε στο λιμάνι της την τουρκική ναυαρχίδα.

Η καταστροφή αυτή της Χίου έκανε φοβερή εντύπωση στο εξωτερικό και πολλοί ποιητές και καλλιτέχνες εμπνεύστηκαν από το θέμα αυτό. Περίφημα είναι το ποίημα του Βίκτωρος Ουγκώ «Το Ελληνόπουλο» (1828), που μετέφρασε ο Κωστής Παλαμάς και ο ζωγραφικός πίνακας του Ντελακρουά με τον τίτλο «Η Σφαγή της Χίου».

Το νησί υπέστη επίσης μεγάλες καταστροφές από το σεισμό του 1881. Απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στόλο κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο (Δεκέμβριος 1912).

⇒ Με πληροφορίες από: «Οδωνυμικά του Χολαργού» (2004, Εκδ. πρ. Δήμου Χολαργού)