ΟΔΩΝΥΜΙΚΑ ΧΟΛΑΡΓΟΥ: Οδός Ψαρών


Από την Αρκαδίου ως τη Μιλτιάδου, η οδός Ψαρών, συνέχεια της οδού Κρυστάλλη του γειτονικού Δήμου Αγίας Παρασκευής, αποτελεί την τελευταία αλφαβητικά από τις συνολικά 109 οδούς της πόλης.

Ψαρά: Μικρό ιστορικό νησί του Αιγαίου, βορειοδυτικά της Χίου. Ανήκει στο νομό Χίου. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με τη ναυτιλία και την αλιεία. Κατά την αρχαιότητα λεγόταν Ψυρίη ή Ψύρη ή Ψύρα (τα). Κατά το μεσαίωνα είχε λίγους κατοίκους, που κατέφυγαν στη Χίο μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453). Ξαναγύρισαν στο νησί τους, μαζί με άλλους κατοίκους από Εύβοια, Θεσσαλία και Μαγνησία, το 16ο και 17ο αι. και ίδρυσαν κοινότητα, που διοικείτο από δημογεροντία, με την ονομασία «Βουλή της νήσου Ψαρών».

Μετά τη νίκη των Ρώσων εναντίον των Τούρκων στη ναυμαχία του Τσεσμέ (1770), έως και το 1821 οι κάτοικοι έζησαν ήσυχα και επιδόθηκαν με ζήλο στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Κατά τη διάρκεια μάλιστα των Ναπολεόντειων Πολέμων απέκτησαν μεγάλες περιουσίες. Μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία και ύψωσαν τη σημαία της Επανάστασης το Πάσχα του 1821.

Συνεργάστηκαν στενά με τους Υδραίους και τους Σπετσιώτες (το «τρινήσιον») και ο ισχυρός στόλος τους, με αρχηγό τον Νικόλαο Αποστόλη, πήρε μέρος σε πολλές ναυτικές επιχειρήσεις. Γνωστά είναι τα κατορθώματα του πυρπολητή Κωνσταντίνου Κανάρη, που ήταν Ψαριανός.

Στις 20 Ιουνίου 1824 ο τουρκικός στόλος του Χοσρέφ Πασά επιτέθηκε στα Ψαρά και κατέστρεψε τα πάντα. Οι λίγοι κάτοικοί τους, που κατάφεραν να διαφύγουν, εγκαταστάθηκαν προσωρινά στη Μονεμβασιά και μετά την απελευθέρωση ίδρυσαν στην Ερέτρια (Εύβοια) τα Νέα Ψαρά. Η καταστροφή των Ψαρών συγκίνησε εξαιρετικά τους φιλέλληνες και ενέπνευσε τον Εθνικό μας ποιητή, Διονύσιο Σολωμό, να γράψει το γνωστό επίγραμμα:

Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη
περπατώντας η Δόξα μονάχη
μελετά τα λαμπρά παλληκάρια
και στην κόμη στεφάνι φορεί
γεναμένο από λίγα χορτάρια
που είχαν μείνει στην έρημη γη.

Γνωστός είναι και ο πίνακας «Η δόξα των Ψαρών», του Νικόλαου Γύζη, που τον ζωγράφισε το 1846. Το νησί απελευθερώθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1912 από τον ελληνικό στόλο. Τιμής ένεκεν δόθηκε στα Ψαρά, όπως παλαιότερα στην Ύδρα και τις Σπέτσες, το προνόμιο να εκλέγει δύο Βουλευτές στην Ελληνική Βουλή (διήρκησε μέχρι το 1935).

⇒ Με πληροφορίες από: «Οδωνυμικά του Χολαργού» (2004, Εκδ. πρ. Δήμου Χολαργού)