Με σκοπό τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και των συνθηκών κινητικότητας, ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού προχωρά σε στοχευμένες παρεμβάσεις στις διασταυρώσεις των οδών Κύπρου & Ασπασίας, Πίνδου & Λευκωσίας, Ναυαρίνου & Σκρα, Ναυαρίνου & Καραολή και Δημητρίου.
Η εν λόγω μελέτη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου αφορά τις εργασίες συντηρήσεων, αναπλάσεων και διαμορφώσεων κόμβων διαβάσεων, οδοσήμανσης και βελτίωσης οδοστρώματος, σύμφωνα με την πρόσκληση «Βελτίωση οδικής ασφάλειας» που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας του Υπουργείου Εσωτερικών, με τίτλο πράξης: «Ενίσχυση Οδικής Ασφάλειας Δήμου Παπάγου-Χολαργού».
Ο προϋπολογισμός των εργασιών ανέρχεται στο ποσό των 620.967,74 ευρώ χωρίς τον ΦΠΑ, ενώ συμπεριλαμβανομένου του 24% ΦΠΑ (149.032,23 ευρώ) ανέρχεται στο ποσό των 770.000,00 ευρώ. Το έργο θα χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα «Βελτίωση οδικής ασφάλειας» του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας του Υπουργείου Εσωτερικών.
Η σύμβαση θα κατασκευαστεί σύμφωνα με τον Νόμο 4412/2016 όπως ισχύει και συγκεκριμένα με το σύστημα του ανοιχτού διαγωνισμού κάτω των ορίων. Την επίβλεψη για τη διεξαγωγή της διαδικασίας του συνοπτικού διαγωνισμού του έργου θα έχει η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Παπάγου-Χολαργού.
Όλες οι εργασίες θα γίνουν έντεχνα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα αντίστοιχα άρθρα του τιμολογίου και στα συμβατικά τεύχη της μελέτης, τις ισχύουσες πρότυπες τεχνικές προδιαγραφές (ΕΤΕΠ) ασφάλτου, της ισχύουσας νομοθεσίας περί εκτέλεσης δημοσίων και δημοτικών Έργων και τις έγγραφες ή προφορικές εντολές της διευθύνουσας Υπηρεσίας. Οι κυριότερες εργασίες είναι η οδοσήμανση, η δημιουργία ισόπεδων και υπερυψωμένων διαβάσεων και η προμήθεια ασφάλτου.
Σύμφωνα πάντα με τη μελέτη, ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού, έχοντας θέσει ως στρατηγική κατεύθυνση την υλοποίηση κυκλοφοριακών παρεμβάσεων με σεβασμό στις βασικές αρχές της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, προώθησε την υλοποίηση της παρούσας μελέτης με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας της αστικής περιοχής του Δήμου και την παροχή υψηλής ποιότητας και βιώσιμης κινητικότητας και μεταφορών, είτε πρόκειται για μετακίνηση μέσα στην ίδια την αστική περιοχή του Δήμου, είτε αφορά σε διερχόμενη κίνηση από το οδικό δίκτυο του Δήμου.
Στόχος είναι η οργάνωσή του και η αναβάθμιση του επιπέδου εξυπηρέτησης στις μετακινήσεις των κατοίκων, με στόχο την εξασφάλιση ενός ασφαλέστερου, αποδοτικότερου και συμβατού περιβαλλοντικά συγκοινωνιακού συστήματος. Ενός συστήματος που στο επίκεντρο θέτει τον μετακινούμενο πολίτη και όχι τη διευθέτηση της κυκλοφορίας οχημάτων, ακόμα και στις περιπτώσεις που οι δύο αυτές έννοιες τείνουν να συμπίπτουν. Με τον τρόπο αυτό, η έννοια της κινητικότητας αντικαθίσταται με την έννοια της προσβασιμότητας, εξασφαλίζοντας έτσι την ανθρωποκεντρική διάσταση των παρεμβάσεων που θα σχεδιαστούν.
Ο σκοπός του προτεινόμενου έργου είναι η βελτίωση συνθηκών κινητικότητας για τους δημότες με υποστήριξη πρακτικών βιώσιμης κινητικότητας και βελτίωση οδικής ασφάλειας για πεζούς και χρήστες του οδικού δικτύου. Η μελέτη αποσκοπεί στην εξασφάλιση προσβασιμότητας, στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, στη μείωση ρύπανσης και κατανάλωσης ενέργειας, την αύξηση αποτελεσματικότητας & αποδοτικότητας μεταφορών και την ενίσχυση ελκυστικότητας και ποιότητας αστικού περιβάλλοντος.
Τα συγκεκριμένα τέσσερα σημεία του Δήμου τα οποία εξετάστηκαν και τέθηκαν σε προτεραιότητα επίλυσης οδικής ασφάλειας και κυκλοφοριακών ρυθμίσεων είναι:
- οι κάθετες και οριζόντιες κυκλοφοριακές σημάνσεις και
- οι κόμβοι-διαβάσεις, είτε υπερυψωμένοι είτε ισοϋψείς με το οδόστρωμα.
Στα συγκοινωνιακά και κυκλοφοριακά θέματα στα οποία εστιάζει η παρούσα μελέτη, έλαβε υπόψη της, πέραν των ειδικών τοπικών συνθηκών και θέματα που αφορούν το ευρύτερο περιβάλλον και επηρεάζουν την περιοχή των ορίων του Δήμου.
Η παρούσα μελέτη αφορά εργασίες ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας και στις δύο Κοινότητες του Δήμου Παπάγου-Χολαργού. Σύμφωνα με την απόφαση με αρ. 32381/299 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (ΦΕΚ 2054/Β/30-5-2020), έγινε η τμηματική έγκριση κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, σύμφωνα με την 85/2018 Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Παπάγου-Χολαργού. Ανάμεσα σε άλλα, εγκρίθηκε η διαμόρφωση τεσσάρων κόμβων που κρίθηκαν κρίσιμοι στο Δήμο και αφορούν την ανάπλασή τους, είτε σε υπερυψωμένη είτε σε ισοϋψή διασταύρωση.
Οι κόμβοι αυτοί είναι οι εξής:
- Κύπρου & Ασπασίας
- Πίνδου & Λευκωσίας
- Ναυαρίνου & Σκρα
- Ναυαρίνου & Καραολή και Δημητρίου
Επιπλέον, προτείνεται η σήμανση των κάτωθι οδών όπου παρατηρείται αυξημένη κίνηση και επικινδυνότητα:
- 25ης Μαρτίου
- Αναστάσεως
- Πίνδου
- Εθνικής Αμύνης
Το οδικό δίκτυο του Δήμου παρουσιάζει προβλήματα οδικής ασφάλειας λόγω υψηλών ταχυτήτων που αναπτύσσονται σε συλλεκτήριες και τοπικές οδούς. Για τον έλεγχο της ταχύτητας κίνησης των οχημάτων και τη βελτίωση της ορατότητας σε διασταυρώσεις σημαντικών αξόνων του Δήμου, προτείνεται η χρήση ειδικών διατάξεων και διαμορφώσεων κατά μήκος των οδών Ναυαρίνου, Κύπρου, Πίνδου, Υμηττού, όπου διαπιστώθηκαν προβλήματα στην οδική ασφάλεια. Ανάλογα με τον τύπο της οδού, της χρήσης των οχημάτων (π.χ. διέλευση ΜΜΜ) και της μηκοτομής της οδού διαχωρίστηκαν καταρχήν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας:
(α) η χρήση τυπικής διαμόρφωσης υπερυψωμένων διασταυρώσεων και
(β) η χρήση διατάξεων για τη μείωση της ταχύτητας χωρίς υπερύψωση του οδοστρώματος.
Ειδικότερα στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται διαφορετικό οδόστρωμα στα όρια της διασταύρωσης και ειδικές διατάξεις μείωσης ταχύτητας όπως είναι τα «μάτια γάτας» σε κάθε πρόσβαση της διασταύρωσης.
Οι διαμορφώσεις αυτές έχουν εγκριθεί με την υπ’ αριθμ. 32381/299/11-5-2020 (ΑΔΑ: 6ΘΔ8ΟΡ1ΚΟΙΑ) απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής «Τμηματική έγκριση κυκλοφοριακών ρυθμίσεων σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 85/18 Απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Παπάγου-Χολαργού» (ΦΕΚ 2054Β/30-5-2020).
Οι διασταυρώσεις ανά κατηγορία επεμβάσεων είναι οι ακόλουθες:
(1) Χρήση τυπικής διαμόρφωσης υπερυψωμένων διασταυρώσεων στις ακόλουθες διασταυρώσεις:
- Ναυαρίνου και Σκρα,
- Πίνδου και Λευκωσίας,
(2) Χρήση τυπικής διαμόρφωσης διασταυρώσεων με διατάξεις για μείωση (μάτια γάτας) της ταχύτητας στις ακόλουθες διασταυρώσεις λόγω διέλευσης ΜΜΜ:
- Ναυαρίνου και Καραολή και Δημητρίου,
- Κύπρου και Ασπασίας,
Στο Σχέδιο Σ.20(α) παρουσιάζονται όλες οι διασταυρώσεις που εξετάζονται για βελτίωση της οδικής ασφάλειας είτε με μάτια γάτας, είτε με τη μορφή υπερυψωμένων διασταυρώσεων.
1) Η διαμόρφωσης υπερυψωμένων διασταυρώσεων, αποτελεί μέτρο για την βελτίωση της οδικής ασφάλειας και κατασκευάζεται ως εξής:
Η υπερύψωση είναι συνεπίπεδη με τα πεζοδρόμια και η αποκατάσταση της υψομετρικής διαφοράς πεζοδρομίου-οδοστρώματος γίνεται με τη δημιουργία ραμπών μήκους 1,50μ. και κλίσης 10% στις απολήξεις των διαβάσεων. Μεταξύ της υπερύψωσης και των κρασπέδων των πεζοδρομίων δημιουργείται αποστραγγιστικό κανάλι πλάτους 0,20μ., το οποίο καλύπτεται με σχάρες για την απορροή των ομβρίων υδάτων σε όλο το μήκος της διάβασης.
Αρχικά κατασκευάζεται υπόστρωμα από οπλισμένο (με διπλό δομικό πλέγμα Τ131) σκυρόδεμα C20/25 πάχους 0,20μ. Οι ράμπες κατασκευάζονται επίσης από οπλισμένο σκυρόδεμα χρώματος κίτρινου και επεξεργασίας τελικής επιφάνειας τύπου «χτενιστού», ώστε να εφιστά την προσοχή των οδηγών στα συγκεκριμένα σημεία. Το τμήμα της υπερύψωσης κατασκευάζεται από κεραμιδί κυβόλιθο με χρήση ασβεστοτσιμεντοκονιάματος όπου θα υπάρχουν λευκές λωρίδες σήμανσης της διάβασης πεζών και όπως φαίνονται στο σχέδιο λεπτομερειών για τις διαβάσεις. Επίσης θα κατασκευαστούν και τα πεζοδρόμια περιμετρικά της διασταύρωσης. Πριν τη διασταύρωση θα διαπλατυνθούν τα πεζοδρόμια, ώστε να μειωθεί το πλάτος του οδοστρώματος, το οποίο αποτελεί μέτρο μείωση της ταχύτητας και για την αποφυγή της παρόδιας στάθμευσης στη διάβαση των πεζών.
2) Η διαμόρφωση διασταυρώσεων με διατάξεις για μείωση (μάτια γάτας) της ταχύτητας προτείνεται στις διασταυρώσεις που διέρχονται λεωφορεία ΜΜΜ. Η διαμόρφωση θα γίνει με κυβόλιθους οι οποίοι θα τοποθετηθούν σε βάση από οπλισμένο (με διπλό δομικό πλέγμα Τ131) σκυρόδεμα πάχους 0,20μ ποιότητας C20/25. Θα υπάρχουν λευκές λωρίδες σήμανσης της διάβασης πεζών καθώς και δημιουργία ραμπών ΑΜΕΑ μήκους 1,50μ. στις απολήξεις τω διαβάσεων πεζών.
Στην οδό Ναυαρίνου οι οδηγοί αναπτύσσουν μεγάλη ταχύτητα αγνοώντας οποιαδήποτε κατακόρυφη ή οριζόντια σήμανση που έχει γίνει μέχρι τώρα, καθιστώντας έτσι επικίνδυνη την κίνηση των πεζών στην διασταύρωση με την Καραολή & Δημητρίου.
Για την άρση της επικινδυνότητας προτείνονται να τοποθετηθούν ανακλαστήρες οδοστρώματος (μάτια γάτας), που είναι στοιχεία οριζόντιας σήμανσης και τα οποία ανακλούν το προσπίπτον φως μέσω οπισθανακλαστήρων, παράλληλα προς την αρχική τους διεύθυνση για προειδοποίηση, καθοδήγηση των χρηστών των οδών.
Οι ανακλαστήρες αποτελούν μέσο μείωσης της ταχύτητας εάν τοποθετηθούν επί του οδοστρώματος, εγκάρσια προς την κυκλοφορία των οχημάτων και με την ανάλογη κατακόρυφη σήμανση.
Θα τοποθετηθούν στην οδό Ναυαρίνου στην κατεύθυνση προς την Κ. Χολαργού πριν τη διασταύρωση με την οδό Καραολή & Δημητρίου η 1η ομάδα των 6 σειρών σε δύο σημεία και η 2η ομάδα των 6 σειρών σε δύο σημεία στην οδό Ναυαρίνου στην κατεύθυνση προς το Δήμο Αγίας Παρασκευής πριν την πριν τη διασταύρωση με την οδό Καραολή & Δημητρίου σύμφωνα με τη Λεπτομέρεια 3 της απόφασης ΥΠΟΜΕΔΙ ΔΜΕΟ/Ο/3050 (ΦΕΚ 2302Β/16-09-2013).
Με αυτό τον τρόπο τα αυτοκίνητα θα προειδοποιούνται και θα μειώνουν την ταχύτητά τους σε συνδυασμό και με την κατακόρυφη σήμανση και όπως φαίνονται στο σχέδιο Σ.20_1(α).
Το ίδιο ισχύει και για διασταύρωση της οδού Κύπρου & Ασπασίας. Επίσης θα διαμορφωθεί ο κόμβος της Ναυαρίνου & Ανατολής (σχέδιο Σ.29(α)). Θα περιοριστεί το πλάτος του οδοστρώματος ως μέτρο της μείωσης της ταχύτητας των οχημάτων, δημιουργώντας νησίδες πρασίνου.
Θα κατασκευαστούν διαβάσεις πεζών και ράμπες ΑΜΕΑ σύμφωνα με τη λεπτομέρεια 2 του ΦΕΚ 2302Β/16-09-2013.
Και στις δύο περιπτώσεις διασταυρώσεων οι κυβόλιθοι σκυροδέματος που θα τοποθετηθούν θα έχουν διαστάσεις 10x20x6 cm, χωρίς διάκενο μεταξύ τους. Οι κυβόλιθοι θα είναι τοποθετημένοι σε στρώση άμμου πάχους 3 cm και τα διάκενα των μεταξύ τους αρμών θα γεμίζουν με άμμο θαλάσσης.
Επίσης ανάλογα με την επιφάνεια των κυβολίθων που θα τοποθετηθούν στη διασταύρωση θα δημιουργηθούν κάνναβοι από σκυρόδεμα δηλ. στερεό εγκιβωτισμού 0,25Χ0,23, ώστε να τους συγκρατούν στην αρχική τους θέση για την αποφυγή μετατόπιση κατά τη διέλευση των διερχόμενων οχημάτων.
Στον κόμβο Ναυαρίνου-Ανατολής η συμβολή των οδών Ναυαρίνου και Γρεβενών κρίνεται επικίνδυνη καθώς οι δύο δρόμοι συμβάλουν με μεγάλη λοξότητα. Τα οχήματα που κινούνται επί της Ναυαρίνου με κατεύθυνση προς Γρεβενών εισέρχονται στον κόμβο με αυξημένη ταχύτητα και ενώ παραχωρούν προτεραιότητα στα οχήματα επί της Γρεβενών δεν υπάρχει καλή ορατότητα.
Ταυτόχρονα δημιουργείται και σύγχυση ως προς την προτεραιότητα καθώς η ρυθμιστική πινακίδα STOP επί της Ναυαρίνου βρίσκεται σε κακή θέση λόγω της διαμόρφωσης του κόμβου. Γίνεται ο επανασχεδιασμός του κόμβου σύμφωνα με το σκαρίφημα που ακολουθεί.
Μειώνεται της λοξότητας της συμβολής των οδών Ναυαρίνου και Γρεβενών με την καθετοποίηση της πρόσβασης της Ναυαρίνου και την κρασπέδωση σημαντικού μέρους της διασταύρωσης που σήμερα είναι αδιαμόρφωτη. Διατηρείται η κυκλική πορεία των οχημάτων και παράλληλα διευθετούνται οι αριστερόστροφες κινήσεις από Γρεβενών προς Ναυαρίνου και από Ανατολής προς Γρεβενών. Με τον επανασχεδιασμό του κόμβου επιτυγχάνεται: (α) Βελτίωση στην ορατότητα, (β) Μείωση ταχύτητας και (γ) Διαχωρισμός εχθρικών ρευμάτων κυκλοφορίας και μείωση σημείων εμπλοκής.
Τα πεζοδρόμια που θα κατασκευαστούν θα είναι με λευκές τσιμεντόπλακες περιέχουν φωτοκαταλυτικά ψυχρά υλικά.
Θα γίνει ασφαλτόστρωση του οδοστρώματος στα σημεία επέμβασης εφόσον κρίνεται απαραίτητο από την υπηρεσία.
Σε όλα τα σημεία επέμβασης θα τοποθετηθεί και η σήμανση όπως φαίνεται στα σχέδια. Θα αποξηλωθούν οι παλιοί στύλοι σήμανσης καθώς και οι πινακίδες τους.
Στις παραπάνω διασταυρώσεις θα τοποθετηθούν στα πεζοδρόμια όπου χρειάζεται μεταλλικά προστατευτικά εμπόδια για την αποτροπή της στάθμευσης των οχημάτων επί των πεζοδρομίων.
Το οδικό δίκτυο του Δήμου παρουσιάζει προβλήματα οδικής ασφάλειας λόγω υψηλών ταχυτήτων που αναπτύσσονται σε συλλεκτήριες και τοπικές οδούς. Για τον έλεγχο της ταχύτητας κίνησης των οχημάτων και τη βελτίωση της ορατότητας σε διασταυρώσεις σημαντικών αξόνων του Δήμου προτείνεται η χρήση ειδικών διατάξεων και διαμορφώσεων κατά μήκος των οδών Πίνδου, Αναστάσεως, 25ης Μαρτίου και Εθνικής Αμύνης αλλά και σε διασταυρώσεις όπου διαπιστώθηκαν προβλήματα στην οδική ασφάλεια. Ανάλογα με τον τύπο της οδού, της χρήσης των οχημάτων (π.χ. διέλευση ΜΜΜ) και της μηκοτομής της οδού διαχωρίστηκαν καταρχήν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας:
- η χρήση τυπικής διαμόρφωσης υπερυψωμένων διασταυρώσεων και
- η χρήση διατάξεων για τη μείωση της ταχύτητας χωρίς υπερύψωση του οδοστρώματος.
Ειδικότερα στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται διαφορετικό οδόστρωμα στα όρια της διασταύρωσης και ειδικές διατάξεις μείωσης ταχύτητας όπως είναι τα «μάτια γάτας» σε κάθε πρόσβαση της διασταύρωσης.
Οι διασταυρώσεις ανά κατηγορία επεμβάσεων είναι οι ακόλουθες:
(1) Χρήση τυπικής διαμόρφωσης υπερυψωμένων διασταυρώσεων στις ακόλουθες διασταυρώσεις:
- Ναυαρίνου και Σκρα,
- Πίνδου και Λευκωσίας.
(2) Χρήση τυπικής διαμόρφωσης διασταυρώσεων με διατάξεις για μείωση (μάτια γάτας) της ταχύτητας στις ακόλουθες διασταυρώσεις λόγω διέλευσης ΜΜΜ:
- Ναυαρίνου και Καραολή και Δημητρίου,
- Κύπρου και Ασπασίας,
Τα σήματα που θα χρησιμοποιηθούν στην οδοσήμανση είναι:
- Ρυθμιστικές,
- Πληροφοριακές
- Πινακίδες STOP με παλλόμενο φωτισμό led στο περίγραμμα και το κέντρο και φωτοβολταϊκά.
- Πινακίδες Ορίου Ταχύτητας με παλλόμενο φωτισμό led στο περίγραμμα και το κέντρο και φωτοβολταϊκά.
- Ανακλαστήρες οδοστρώματος (μάτι γάτας) από αλουμίνιο, με φωτοβολταϊκό πάνελ.
